Darowizna samochodu – formalności, podatek, ubezpieczenie


kara za brak oc
  1. Umowa darowizny nie musi być sporządzona w formie aktu notarialnego. Aby jednak stała się ważna, konieczne jest przekazanie obdarowanemu wskazanej w niej rzeczy.
  2. Darowiznę należy zgłosić do urzędu skarbowego. W zależności od relacji łączących darczyńcę z obdarowanym konieczne może być uiszczenie podatku.
  3. Brak zgłoszenia darowizny w urzędzie skarbowym spowoduje naliczenie podatku nawet dla najbliższej rodziny.
  4. W ciągu 14 dni o darowiźnie auta należy poinformować ubezpieczyciela, a w ciągu 30 dni należy dokonać przerejestrowania pojazdu w wydziale komunikacji.

Jesteś właścicielem samochodu, który chciałbyś nieodpłatnie przekazać w użytkowanie bliskiej osobie? W takiej sytuacji mają zastosowanie przepisy o darowiźnie. Rozwiewamy wątpliwości dotyczące tej formy umowy i konieczności odprowadzenia podatku do fiskusa.

Na gruncie prawa cywilnego darowizna jest rodzajem umowy. Od sprzedaży różni się ona elementem nieodpłatności. Obdarowany nie uiszcza żadnej kwoty za otrzymany przedmiot (np. samochód), a to oznacza, że w jego majątku następuje nieodpłatne przysporzenie. Jeżeli planujesz przekazać należący do Ciebie pojazd bliskiej osobie, dowiedz się, jak prawidłowo sporządzić umowę.

Czym jest darowizna samochodu?

Darowizna samochodu to nic innego jak umowa, na podstawie której darczyńca zobowiązuje się bezpłatnie przekazać należącą do niego rzecz (np. samochód) na rzecz obdarowanego. Mimo że umowa darowizny jest jednostronnie zobowiązująca (tylko jedna strona zobowiązuje się do spełnienia świadczenia na rzecz drugiej), to wywołuje ona skutek dopiero po przyjęciu darowizny przez obdarowanego.

Umowa darowizny może zostać sporządzona zarówno między osobami ze sobą spokrewnionymi, jak i niespokrewnionymi. To, jaka istnieje relacja między stronami umowy darowizny, ma znaczenie dla wysokości podatku.

Jak dokonać darowizny auta?

Darowizna została uregulowana w kodeksie cywilnym. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, umowa darowizny powinna zostać zawarta w formie aktu notarialnego. Ponieważ sporządzenie aktu notarialnego wiąże się z uiszczeniem opłaty, dobrą wiadomością jest, że umowa bez zachowania tej formy również będzie ważna, o ile jednak doszło do przekazania rzeczy w niej wskazanej.

Jeżeli chcesz podarować samochód wybranej osobie i jednocześnie nie chcesz korzystać z pomocy notariusza, pozostaje spisać umowę. Powinny się w niej znaleźć następujące informacje:

  • data i miejsce zawarcia umowy,
  • oznaczenie stron – należy podać dane darczyńcy i osoby obdarowanej (imiona i nazwiska, numery PESEL oraz serie i numery dowodów osobistych); jeżeli stroną umowy jest firma, konieczne jest wskazanie jej nazwy, adresu oraz numerów NIP, REGON, KRS;
  • stopień pokrewieństwa – jeżeli osoby, które podpiszą się pod umową darowizny, są spokrewnione,
  • przedmiot umowy darowizny – należy podać markę i model, numer rejestracyjny, rok produkcji, aktualny przebieg i numer nadwozia; w tej części umowy warto także zawrzeć informacje o dokumentach dotyczących pojazdu (np. karcie pojazdu), które zostaną przekazane wraz z nim,
  • wartość pojazdu – podana kwota będzie podstawą do wyliczenia podatku; jeżeli pracownicy urzędu skarbowego będą mieć wątpliwości co do podanej kwoty, zlecą wycenę biegłemu, a potwierdzenie zaniżenia wartości pojazdu będzie wiązało się dla obdarowanego z koniecznością wyrównania podatku.

W umowie należy także zawrzeć oświadczenia o przekazaniu przedmiotu przez darczyńcę i przyjęciu go przez obdarowanego.

Umowa musi być podpisana przez wszystkie strony. Jeżeli samochód należy do dwóch osób, konieczne są podpisy każdego ze współwłaścicieli.

Jak wyliczany jest podatek i kiedy trzeba go zapłacić?

Umowa darowizny wiąże się z koniecznością uiszczenia podatku, co reguluje ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn. To, czy konieczne będzie odprowadzenie podatku, zależy przede wszystkim od tego, czy strony umowy są spokrewnione.

Ile wynosi podatek dla I grupy podatkowej?

Do pierwszej grupy podatkowej zaliczane są następujące osoby: małżonek, zstępny, wstępny, pasierb, zięć, synowa, rodzeństwo, ojczym, macocha i teściowie. Opodatkowaniu podlega darowizna o wartości przekraczającej 9637 zł. Jeżeli nadwyżka zawiera się w kwocie:

  • do 10 278 zł – podatek wynosi 3 proc. od nadwyżki,
  • od 10 278 do 20 556 zł – podatek wynosi 308,30 zł i 5 proc. od nadwyżki,
  • powyżej 20 556 zł – podatek wynosi 822,20 zł i 7 proc. od nadwyżki.

W ramach I grupy podatkowej wyróżnia się tzw. zerową grupę podatkową. To najbliższa rodzina, czyli np. rodzice czy rodzeństwo. Dla tych osób mamy dobre wiadomości – jeżeli zgłoszą one fakt otrzymania darowizny do urzędu skarbowego w ciągu sześciu miesięcy (licząc od daty przekazania pojazdu) – zostaną zwolnione z zapłaty podatku, nawet gdy wartość auta przekroczy 9637 zł.

Ile wynosi podatek dla II grupy podatkowej?

W drugiej grupie podatkowej znajduje się dalsza rodzina – zstępni rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępni i małżonkowie pasierbów, małżonkowie rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonkowie rodzeństwa małżonków, małżonkowie innych zstępnych (czyli np. bratanek czy szwagier). Opodatkowaniu podlega darowizna o wartości powyżej 7276 zł. Jeżeli nadwyżka wynosi:

  • do 10 278 zł – podatek wynosi 7 proc. od nadwyżki,
  • od 10 278 do 20 556 zł – podatek wynosi 719,50 zł i 9 proc. od nadwyżki,
  • powyżej 20 556 zł – podatek wynosi 16 44,50 zł + 12 proc. od nadwyżki.

Kwotę służącą wyliczeniu podatku stanowi wartość darowanej rzeczy. W przypadku pojazdów może występować współwłasność. Wówczas podatek jest naliczany wyłącznie od wartości podarowanej części auta.

Przykład: Pan Bartosz jest bratankiem pani Anny. Mężczyzna został współwłaścicielem pojazdu o wartości 18 000 zł. Ponieważ w darowiźnie otrzymał jedynie 50 proc. pojazdu, to do opodatkowania musi zgłosić kwotę 9000 zł.

Ile wynosi podatek dla III grupy podatkowej?

Do III grupy podatkowej zaliczani są wszyscy pozostali obdarowani nieuwzględnieni w poprzednich grupach. Opodatkowaniu podlega darowizna o wartości powyżej 4902 zł. Jeżeli nadwyżka wynosi:

  • do 10 278 zł – podatek wynosi 12 proc. od nadwyżki,
  • od 10 278 do 20 556 zł – podatek wynosi 1233,40 zł i 16 proc. od nadwyżki,
  • więcej niż 20 556 zł – podatek wynosi 2877,90 zł i 20 proc. od nadwyżki.

Osoby, które często otrzymują darowizny, powinny pamiętać, że jeżeli dochodzi do nabycia własności rzeczy od tej samej osoby więcej niż raz, do wartości rzeczy ostatnio nabytych dolicza się wartość rzeczy nabytych od tej osoby w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym miało miejsce ostatnie nabycie.

Dlaczego urząd skarbowy należy poinformować o darowiźnie?

Obdarowana osoba powinna złożyć do fiskusa zeznanie podatkowe o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych (formularz SD-3). Zeznania nie trzeba składać, gdy darowizna została przekazana aktem notarialnym oraz gdy wartość majątku nie powoduje powstania obowiązku zapłaty podatku.

Po złożeniu zeznania pracownicy urzędu skarbowego wyliczają kwotę podatku i wysyłają decyzję – powinieneś otrzymać ją w ciągu miesiąca. Podatek należy uiścić w ciągu 14 dni, licząc od dnia odebrania decyzji.

O poinformowaniu urzędu skarbowego o darowiźnie powinny pamiętać zwłaszcza osoby blisko spokrewnione. Brak złożenia odpowiedniego formularza w terminie spowoduje konieczność uregulowania podatku.

Przykład: Pan Marcin otrzymał od rodziców pojazd wart 32 000 zł. Niestety, mężczyzna nie zgłosił faktu otrzymania darowizny do urzędu skarbowego. W rezultacie przeprowadzonej przez urząd kontroli pan Marcin został wezwany do uiszczenia podatku.

Darowizna samochodu a OC – o czym trzeba pamiętać?

Podarowanie samochodu dziecku czy siostrze wiąże się ze zmianą właściciela. O tym fakcie należy poinformować wydział komunikacji i towarzystwo ubezpieczeniowe, z którego oferty korzystał dotychczasowy właściciel. W tym przypadku zastosowanie mają rozwiązania analogiczne jak przy sprzedaży pojazdu.

Kiedy i jak zgłosić darowiznę do wydziału komunikacji?

Wydział komunikacji o darowiźnie (nabyciu pojazdu) należy poinformować w ciągu 30 dni. Aby to zrobić, wystarczy dostarczyć (np. osobiście) do urzędu następujące dokumenty:

  • umowę darowizny,
  • dowód rejestracyjny i kartę pojazdu – jeżeli została wydana,
  • zaświadczenie o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu,
  • aktualne ubezpieczenie OC.

Obowiązek poinformowania o darowiźnie wydziału komunikacji spoczywa zarówno na darczyńcy, jak i obdarowanym.

Uwaga! Osoby, które zlekceważą obowiązek poinformowania urzędników o darowiźnie samochodu, narażają się na karę finansową w wysokości od 200 do 1000 zł.

Kiedy i jak zgłosić darowiznę ubezpieczycielowi?

Darowiznę pojazdu należy zgłosić także firmie ubezpieczeniowej. Na tę formalność jest 14 dni. Obdarowany może pozostać przy dotychczasowym ubezpieczeniu (wówczas ubezpieczyciel ma prawo przeliczyć składkę) lub wypowiedzieć zawarte ubezpieczenie i skorzystać z propozycji konkurencyjnego towarzystwa ubezpieczeniowego.

Niepoinformowanie ubezpieczyciela o darowiźnie pojazdu spowoduje, że za właściciela samochodu będzie on w dalszym ciągu uznawał osobę widoczną w jego bazie klientów. W rezultacie to właśnie ta osoba będzie wzywana do dalszego opłacania składki OC.

Stefania Stuglik
1 Komentarz
Oldest
Newest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
Zdzisław
2 lat temu

Noszę się z zamiarem podarowania samochodu mojemu chrześniakowi, obywatelowi Niemiec.
Czy w ogóle, przez kogo i gdzie musi być zapłacony podatek od darowizny (samochód – wartość około 30.000 zł)?
Z. Bolanowski

1
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x